«Мәмлүк. Сұлтан Бейбарыс» — тарихи мұраға тағзым: Қытайтану студенттері «Алатау» театрына барды

2026 жылғы 24 қыркүйекте әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті Шығыстану факультеті Қытайтану кафедрасының бірінші курс студенттері кураторлары Нұрталіп Шарыпқазы, Құлпынай Дүйсенбай және Олжас Тұрданның жетекшілігімен «Алатау» дәстүрлі өнер театрына барып, «Мәмлүк — Сұлтан Бейбарыс» саундрамасын тамашалады.

Спектакльге бару кафедраның студенттердің дүниетанымын кеңейтуге, Қазақстанның тарихи мұрасымен таныстыруға және ұлттық мәдениетке деген қызығушылығын қалыптастыруға бағытталған мәдени-ағартушылық жұмысының бір бөлігі болды.

Қойылым XIII ғасырдағы қыпшақ текті көрнекті билеуші Сұлтан Бейбарыстың тұлғасына арналған. Ол Мысыр сұлтаны атанып, Таяу Шығыс тарихында елеулі рөл атқарды. Оның билігі кезеңіндегі маңызды оқиғалардың бірі — 1260 жылы Айн-Джалут шайқасында мәмлүктердің моңғол әскерін жеңуі.

Спектакль саундрама жанрында қойылған. Бұл театрлық формада дыбыс, музыка, пластика, қозғалыс және сахналық әрекетке ерекше мән беріледі. Қойылымның режиссері — Фархад Молдағали. Спектакльде көркемдік тәсілдер арқылы туған жерінен жырақта қалған және тұтқыннан ортағасырлық Шығыстың ең танымал билеушілерінің біріне дейінгі жолдан өткен адамның тағдыры ашылады. Режиссердің айтуынша, қойылымда қазақ мәдениеті, фольклоры, дәстүрлері, әндері мен музыкалық аспаптары көрініс тапқан.

Қытайтанушы студенттер үшін Бейбарыстың тарихымен танысудың маңызы ерекше. Болашақ шығыстанушылар Шығыстың әртүрлі аймақтарының тарихы мен мәдениетін зерттейді. Сондықтан өздерінің тарихи және мәдени мұрасын терең түсіну олардың кәсіби білімінің маңызды бөлігі болып табылады.

«Біз, шығыстанушылар үшін, тарихты және ұлттық рухты білу — тікелей міндет. Бейбарыс — қазақ жерінен шыққан, есімі бүкіл Шығысқа белгілі тұлға. Оның қайсарлығы, туған жерге деген сүйіспеншілігі мен ұлылығы жастарымызға үлгі болады», — деп атап өтті куратор Нұрталіп Шарыпқазы.

Студенттердің айтуынша, спектакль оларға терең әсер қалдырған. Көрермендер халық әуені, дәстүрлі сарындар, пластика және заманауи театрлық шешімдер біртұтас көркемдік кеңістікке тоғысқан қойылымның ерекше формасын атап өтті.

«Мен үшін “Мамлүк” — жай ғана тарих емес, өзімді және шыққан тегімді тереңірек түсінуге мүмкіндік. Шығыс факультетінде қытай тілі мен мәдениетін оқи отырып, біз ең алдымен өз халқымыздың тарихын және ұлы тұлғаларын білуіміз керек», — деп бірінші курс студенті өз әсерімен бөлісті.

Спектакльге баруды ұйымдастырған Құлпынай Дүйсенбай мұндай іс-шаралардың білім беру үдерісіндегі маңызын атап өтті:

«Біз аудиторияда тек шет тілдерін оқытып қана қоймаймыз — өз мәдениетін білетін, сүйетін және бағалайтын, рухани бай тұлғаларды тәрбиелеуге ұмтыламыз. Ұлттық өнер туындыларымен танысу — осы үдерістің маңызды бөлігі».

«Алатау» дәстүрлі өнер театры ұлттық мәдени мұраны сақтаумен және оны кеңінен насихаттаумен айналысады. «Мамлүк — Сұлтан Бейбарыс» спектаклі халықаралық театр сахналарында, соның ішінде Мәскеуде өткен А. П. Чехов атындағы фестивальде де ұсынылған.

Бірінші курс студенттері үшін спектакльге бару заманауи театр өнерімен танысу мүмкіндігі ғана емес, тарих пен мәдениеттен тағылым алар маңызды сабақ болды. Мұндай іс-шаралар академиялық білімді мәдени танымның практикалық тәжірибесімен толықтыруға және болашақ шығыстанушылардың тарихи дүниетанымын кеңейтуге ықпал етеді.

Қытайтану кафедрасы студенттердің жан-жақты дамуына, Қазақстанның тарихы мен мәдениеті туралы білімдерін кеңейтуге және Шығыс өркениеттеріне деген кәсіби қызығушылығын қалыптастыруға бағытталған мәдени-ағартушылық іс-шараларды алдағы уақытта да жалғастырады.\

«Өз халқының тарихын білетін және өз мәдениетін бағалайтын адам басқа өркениеттерді де тереңірек түсіне алады», — деп атап өтті куратор Олжас Тұрдан.