ҚазҰУ-дың физика-техникалық факультетінің оқытушысы МАГАТЭ-нің Lise Meitner Programme 2026 бағдарламасына қатысты

2026 жылғы 19–30 қазан аралығында әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Теориялық және ядролық физика кафедрасының қауымдастырылған профессоры міндетін атқарушы, PhD Юлия Айратқызы Зарипова МАГАТЭ-нің Lise Meitner Programme 2026 халықаралық бағдарламасына қатысты. Бейжің мен Харбин қалаларында өткен екі апталық бағдарлама түрлі елдердің атом саласында еңбек ететін әйел мамандарын біріктірді.

Бағдарламаны Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттік Қытайдың атом энергиясы жөніндегі агенттігімен және Харбин инженерлік университетімен бірлесіп ұйымдастырды. Бағдарлама атом саласындағы әйел мамандардың кәсіби дамуына, көшбасшылық дағдыларын жетілдіруге және халықаралық ынтымақтастықты кеңейтуге бағытталған. Дәрістер мен практикалық сабақтар ғылыми және өндірістік нысандарға барумен ұштастырылды. Бұл қатысушыларға қабылдаушы тараптың тәжірибесімен танысып, оны өз елдерінде қолданылатын тәсілдермен салыстыруға мүмкіндік берді.

Сапар барысында қатысушылар Қытайдың ғылыми-зерттеу институттары мен атом өнеркәсібі кәсіпорындарына барды. Олар заманауи ядролық технологиялармен танысып, ядролық және радиациялық қауіпсіздік мәселелерін қарастырды. Ғылыми және өндірістік нысандарға бару бағдарламаның оқу бөлігін толықтырып, зерттеу ұйымдары мен сала кәсіпорындарының қалай бірлесіп жұмыс істейтінін көруге мүмкіндік берді. Ядролық физика оқытушысы үшін бұл тәжірибенің маңызы зор. Сапарда көрген мысалдар арқылы студенттерге дәрістер мен зертханалық сабақтарда алған білімнің ғылыми зерттеулер мен өндірісте қалай қолданылатынын көрсетуге болады.

Бағдарламаның бір бөлігі ұлттық ядролық энергетика бағдарламаларын дамытуға арналған командалық жобаларға арналды. Қатысушылар атом энергетикасын дамыту барысында туындайтын міндеттерді талқылап, оларды шешудің ықтимал жолдарын бірлесіп қарастырды. Халықаралық топтарда жұмыс істеу кәсіби тәсілдерді салыстыруға, ұсыныстарды нақты тұжырымдауға, өз ұстанымын негіздеуге және әріптестердің пікірін ескеруге мүмкіндік берді. Осылайша техникалық даярлық түрлі ұйымдар мен елдерден келген мамандардың жұмысын үйлестіруге қажетті дағдыларды дамытумен ұштасты.

Юлия Зарипованың бағдарламаға қатысуының Теориялық және ядролық физика кафедрасы үшін практикалық маңызы бар. Дәріс материалдары мен сапар барысында қарастырылған мысалдар ядролық физика және ядролық инженерия бойынша сабақтардың мазмұнын толықтыра алады. Атап айтқанда, оларды радиациялық қауіпсіздік мәселелерін талдауда және студенттерден бірнеше техникалық шешімді салыстырып, өз таңдауын негіздеуді талап ететін оқу тапсырмаларында пайдалануға болады. Командалық жобаларда жинақталған тәжірибені де студенттік топтармен жұмыс істеуде қолдануға болады. Мұндай тапсырмаларда студенттер бастапқы деректерді талдайды, міндеттерді өзара бөліседі және ортақ нәтижені таныстырады.

Бағдарлама барысында шетелдік әріптестермен тәжірибе алмасып, ғылым мен білім беру саласында жаңа байланыстар орнатылды. Бұл байланыстар маман даярлау мәселелері бойынша кәсіби диалогты жалғастыруға, оқу материалдарымен алмасуға және бірлескен бастамаларды талқылауға негіз бола алады. Мұндай тәжірибе алмасу кафедраның практикалық сабақтарын әзірлеуде де маңызды. Ол оқу тапсырмаларын ғылыми-зерттеу ұйымдары мен кәсіпорындардағы мамандар шешетін нақты міндеттермен салыстыруға мүмкіндік береді.

Қазақстанда атом энергетикасының дамуына байланысты болашақ мамандардың іргелі білімін практикада қолдануы, қауіпсіздік талаптарын ескеруі және түрлі бейіндегі әріптестермен бірлесе жұмыс істеуі маңызды. Юлия Зарипованың Бейжің мен Харбинде жинақтаған тәжірибесі ҚазҰУ студенттерін осы кәсіби міндеттермен оқу барысында таныстыруға көмектеседі.