ҚазҰУ-дың физика-техникалық факультетінде «Интеллект формуласы» чемпионатының Алматыдағы іріктеу кезеңі өтті

2026 жылғы 6 қарашада әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің физика-техникалық факультетінде «Интеллект формуласы» халықаралық зияткерлік ойындар чемпионатының Алматыдағы іріктеу кезеңі өтті. Оқушылар зияткерлік сайысқа қатысып, факультеттің білім беру бағдарламаларымен танысты және Ашық типтегі ұлттық нанотехнологиялық зертханаға (АТҰНЗ) барды.

Жыл сайынғы чемпионатты «Қазақстан ядролық қоғамы» қауымдастығының Жастар бөлімшесі ұйымдастырады. Жоба Қазақстан, Өзбекстан, Беларусь және Ресейдің 18 жасқа толмаған 8 – 11-сынып оқушыларын біріктіреді. Қазақстанда іріктеу ойындары Алматы, Астана, Өскемен, Семей, Талғар, Ақкөл, Теміртау және Степногорск қалаларында өткізіледі. Қауымдастық қатысушыларға сыйлықтар мен үлестірме материалдар қарастырды.

Іс-шара аясында оқушылар «Болашақ энергиясы» атом технологиялары жөніндегі ақпараттық орталығының және «Қазақстан ядролық қоғамы» қауымдастығының Жастар бөлімшесінің жетекшісі С. А. Алиевпен кездесті. Кездесу барысында оқушылар чемпионатты ұйымдастыратын және атом технологияларын көпшілікке таныстыратын ұйымның өкілімен жүздесті. Бұл қатысушыларға мамандардың басын қосып, мектеп оқушыларының ғылымға қызығушылығын қолдайтын кәсіби қауымдастықтың жұмысы туралы білуге мүмкіндік берді.

Бағдарламаның кәсіби бағдар беру бөлігінде оқушыларға физика-техникалық факультеттің білім беру бағдарламалары және физика мен инженерия салаларындағы даярлық бағыттары таныстырылды. Болашақ талапкерлер мектепте қызығушылық танытқан пәндерін университетте қандай бағыттар бойынша тереңдете оқуға болатынын білді. Факультет бағдарламаларымен танысу жоғары оқу орнына түсу туралы ойланып жүрген оқушыларға нақты сұрақтар қоюға көмектеседі. Мысалы, қандай пәндерді меңгеру қажет, тәжірибелік даярлық қалай ұйымдастырылады және өз бетінше жұмыс істеу үшін қандай тақырыптарды таңдауға болады?

Ашық типтегі ұлттық нанотехнологиялық зертханаға барған оқушылар Қазақ ұлттық университеттың ғылыми-зерттеу инфрақұрылымымен танысып, ғалымдардың материалдар мен олардың қасиеттерін қандай жағдайда зерттейтінін көрді. Зертханаға экскурсия білім беру бағдарламалары туралы әңгімені толықтырып, физикадан алған білімнің ғылыми жұмыста қалай қолданылатынын көрсетті. Мәселен, әртүрлі материалдардың жылуды неге әрқалай өткізетіні туралы сұрақ мектептен таныс тақырыпты жылуфизикасы мен материалтану міндеттерімен байланыстырады. Университетте мұндай сұрақтарды сабақта талқылап, тәжірибе жүзінде тексеруге болады.

Зияткерлік сайыс пен экскурсия оқушыларға ойынға қатысушылар мен зерттеушілердің қалай ой қорытарын түсінуге мүмкіндік берді. Ойын барысында сұрақты мұқият оқып, маңызды тұстарын анықтау, деректерді салыстыру және жауапты негіздеу қажет. Зертханада ғалым алдымен сұрақ қойып, болжамын өлшеу және деректерді талдау арқылы тексереді. Зерттеу жұмысымен танысу оқушыларға тапсырманың шартын мұқият талдау мен қорытындыны негіздеу дағдыларының ойыннан тыс жерде де қажет екенін көрсетті.

Чемпионаттың Алматыдағы кезеңі факультеттің қала мектептерімен жүргізетін кәсіби бағдар беру жұмысының бір бөлігі болды. Сегізінші сынып оқушылары үшін мұндай сапар университетпен алғашқы танысуға мүмкіндік береді. Ал жоғары сынып оқушылары оқуға түскеннен кейін нені меңгеретінін және қай бағыттарды толығырақ қарастырғысы келетінін ой елегінен өткізе алады. Зертханамен танысу болашақ талапкерлерге оқу барысында қандай зерттеу міндеттерін шешуді үйренгісі келетіні туралы ой салды. Бір сапардың аясында оқушылар зияткерлік сайыста өздерін сынап көрді, білім беру бағдарламаларымен танысты және ғылыми зерттеулер жүргізілетін зертхананы көрді.