Жасанды интеллект және білім беру саласындағы халықаралық әріптестік

06.10.2026 күні әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің механика-математика факультетінде деканы Мансурова М.Е., «Есептеу ғылымдары және статистика» кафедрасының өкілдері: меңгерушісі Касенов С.Е., меңгеруші орынбасары Байтуленов Ж.Б., оқытушысы Сапарбаева Б.Т. мен Қытай Халық Республикасының Солтүстік-батыс политехникалық университетінің (NPU) профессоры Лу Джи(Lu Jie) арасында  кездесу өтті. Кездесуде жасанды интеллекттің дамуы, оның қоғамға ықпалы, бірлескен ғылыми жобаларды жүзеге асыру және білім беру саласындағы әріптестікті кеңейту мәселелері талқыланды.

Қытайлық профессор өз университетінде жасанды интеллект бағытында жүргізіліп жатқан зерттеулер мен қол жеткізілген жетістіктер туралы баяндады. Факультет өкілдері де осы салада атқарылып жатқан жұмыстармен және ғылыми ізденістердің негізгі бағыттарымен таныстырды. Тараптар тәжірибе алмасып, ортақ ғылыми қызығушылықтар аясында ынтымақтастық орнату мүмкіндіктерін қарастырды.

Кездесуде жасанды интеллекттің адам мен қоғам өміріне тигізетін пайдалы әсері және ықтимал зиянына ерекше назар аударылды. Қатысушылар оның білім беру, ғылыми зерттеулер және деректерді талдау салаларындағы мүмкіндіктерін талқылады. Сонымен қатар жаңа технологияларды қолдануда адам құқықтарын сақтау, заңдылықты қамтамасыз ету, адамгершілік құндылықтар мен қоғамдық жауапкершілікті ескеру қажеттігі атап өтілді.

Осы мәселелерді кешенді зерттеу үшін гуманитарлық, математикалық және техникалық бағыттағы мамандардың бірлесіп жұмыс істеуінің маңызы көрсетілді. Жасанды интеллектті дамыту алгоритмдер мен есептеу әдістерін жетілдірумен қатар, оның нәтижелерін дұрыс түсіндіруді, қолданылуының құқықтық негіздерін және қоғамға ықпалын бағалауды талап етеді. Сондықтан пәнаралық зерттеулерді өрістету алдағы ынтымақтастықтың маңызды бағыттарының бірі ретінде қарастырылды.

Тараптар жасанды интеллект, есептеу ғылымдары және статистика салаларында бірлескен ғылыми жобалар әзірлеуге мүдделі екендерін білдірді. Сондай-ақ жасанды интеллектті қолданудың құқықтық және этикалық мәселелері бойынша ортақ зерттеулер жүргізу мүмкіндіктері талқыланды. Мұндай жұмыстар математикалық әдістер мен технологиялық шешімдерді қоғамдық маңызы бар міндеттерді шешуге бағыттауға мүмкіндік береді.

Кездесу барысында Солтүстік-батыс политехникалық университеті мен механика-математика факультеті арасындағы серіктестікті нығайту және қос дипломды білім беру бағдарламасын әзірлеу бағытында бірлесіп жұмыс жүргізу туралы уағдаластыққа қол жеткізілді. Бұл бағыттағы жұмыс білім беру бағдарламаларының мазмұнын үйлестіруді, ғылыми-педагогикалық тәжірибе алмасуды және студенттердің халықаралық білім алу мүмкіндіктерін кеңейтуді көздейді.

Кездесуде талқыланған бастамалар БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттарының 17-мақсаты — «Тұрақты даму мақсаттары аясындағы әріптестік» бағытымен үндеседі. Атап айтқанда, ғылым, технология және инновациялар саласындағы халықаралық ынтымақтастықты нығайту мен білім алмасуды кеңейтуге арналған 17.6-міндеті кездесудің мазмұнына тікелей сәйкес келеді. Ғылыми жетістіктермен бөлісу және бірлескен зерттеулерді жоспарлау осы бағыттағы әріптестікті дамытуға негіз қалайды.

Қос дипломды білім беру бағдарламасын әзірлеу жөніндегі бастама ТДМ 4 — «Сапалы білім беру» мақсатымен де байланысты. Ал жасанды интеллект туралы білімді адам құқықтары, адамгершілік және қоғамдық жауапкершілік мәселелерімен ұштастыру тұрақты даму үшін қажетті білім мен дағдыларды қалыптастыруға бағытталған 4.7-міндетімен сабақтасады.

Кездесу нәтижесінде тараптар ғылыми және білім беру байланыстарын  дамытуға ортақ мүдделілік танытты. Қол жеткізілген уағдаластықтар бірлескен зерттеулерге, пәнаралық ынтымақтастыққа және заманауи талаптарға сай мамандар даярлауға бағытталған ұзақ мерзімді серіктестіктің бастамасын қалыптастырды.